Khi còn nhỏ, Warren Buffett phụ việc trong cửa hàng thịt nhỏ của ông nội và điều này đã dạy cho nhà tỷ phú tương lai giá trị của làm việc chăm chỉ. Cha của ông là một nhà môi giới chứng khoán, vì thế Buffett có cơ hội tiếp cận với ngành này từ rất sớm. Khi ông khởi nghiệp, đầu tư giá trị là một khái niệm ít được biết đến, và chính nhờ thực hiện đầu tư lâu dài này mà Buffett trở thành nhà đầu tư huyền thoại của thế giới.

“Bí kíp” đầu tư của vị tỷ phú chứng khoán đã được trang tin Forexcare hé lộ.

Warren Buffett từng học ở trường Benjamin Graham và thu nạp được từ đây kiến thức về đầu tư giá trị, một khái niệm vẫn còn mới mẻ ở thời điểm ông khởi nghiệp. Nhà đầu tư giá trị tìm kiếm những cổ phiếu có thị giá thấp hơn giá trị thực của chúng. Thực ra không có công thức cụ thể nào để tính được giá cổ phiếu thấp hơn giá trị thực ở mức nào. Cách phổ biến nhất là đánh giá các yếu tố cơ bản của doanh nghiệp, và nhà đầu tư giá trị sẽ tìm mua những mã mà họ cho rằng phần lớn những người khác không nhìn ra tiềm năng của chúng.

Nhưng Warren Buffett đẩy cách đầu tư này lên một nấc cao hơn, khi ông không chỉ nhìn nhận cổ phiếu đắt hay rẻ dựa vào sự đánh giá của quy luật cung cầu, mà là khả năng sinh lời từ hoạt động kinh doanh của chính doanh nghiệp. Thực tế, nhà đầu tư huyền thoại không hề bận tâm đến hoạt động của thị truờng. Khi đầu tư vào một cổ phiếu nào đó, ông không quan tâm sau vài năm nữa thị trường có nhận ra giá trị của mã đó hay không, mà là trong những năm tới doanh nghiệp này sẽ kiếm ra bao nhiêu tiền.

Dưới đây là 6 câu hỏi Warren Buffett sử dụng hiện thực hoá quan điểm đầu tư giá trị của mình:

1. Công ty có hoạt động ổn định không?

Nhà đầu tư trứơc hết nhìn vào ROE, bởi đôi khi lợi nhuận trên cổ phiếu (ROE) được coi là lợi nhuận mà cổ đông có đựoc từ khoản đầu tư của mình. Nó cho thấy tỷ lệ nhà đầu tư có thể thu lợi từ cổ phiếu. Buffett luôn nhìn vào ROE để biết doanh nghiệp mục tiêu có hoạt động ổn định và có hiệu quả so với các doanh nghiệp cùng ngành hay không.

2. Công ty có tránh được tình trạng nợ quá lớn không?

Tỷ lệ vốn trên cổ phần là một yếu tố quan trọng khác mà Buffett thường xem xét rất kỹ lưỡng. Nhà đầu tư giá trị sẽ tìm mua cổ phiếu của những doanh nghiệp có khoản nợ nhỏ, như vậy có nghĩa là lợi nhuận sẽ chủ yếu bắt nguồn từ vốn của cổ đông chứ không phải từ vốn vay.

3. Biên lợi nhuận có cao không? Có khả năng tăng nữa không?

Khả năng sinh lời của một doanh nghiệp phụ thuộc không chỉ vào biên lợi nhuận tốt mà còn vào mức tăng ổn định của biên lợi nhuận này. Để biết đựoc chính xác sức khỏe của doanh nghiệp, cần nhìn lại biên lợi nhuận trong vòng 5 năm gần nhất. Biên lợi nhuận lớn cho thấy doanh nghiệp hoạt động tốt, và lãnh đạo doanh nghiệp rất có khả năng điều hành và quản lý chi phí.

4. Công ty đã trở thành doanh nghiệp đại chúng bao lâu?

Buffett chỉ quan tâm đến những doanh nghiệp đã chào bán cổ phần rộng rãi được ít nhất 10 năm. Vì thế, những công ty mới thực hiện IPO đều không lọt vào “mắt xanh” của ông. Buffett hoàn toàn có lý do để đưa ra tiêu chí này, bởi nhà đầu tư giá trị chỉ nhắm đến những doanh nghiệp đã được thời gian thử thách và vẫn đang bị thị trường định giá thấp.

5. Sản phẩm của công ty có phụ thuộc vào loại hàng hoá nào không?

Tiêu chí này thoạt nhìn có vẻ cực đoan, nhưng thực tế Buffett thường tránh những doanh nghiệp có sản phẩm kém nổi bật so với các đối thủ cùng ngành và lại phụ thuộc nhiều vào các nguyên nhiên liệu đầu vào như dầu mỏ hay khí đốt. Ông quan niệm, nếu doanh nghiệp không có gì khác biệt so với các đối thủ thì cũng ít có khả năng sinh lời vượt bậc.

6. Giá cổ phiếu có thấp hơn giá trị thực đến 25% không?

Sau khi tìm được những cổ phiếu đáp ứng được cả 5 câu hỏi ở trên, thì nhà đầu tư phải trả lời câu hỏi cuối cùng và cũng là khó nhất này. Phát hiện cổ phiếu đang bị định giá thấp cũng chính là kỹ năng quan trọng nhất của Buffett. Để trả lời câu hỏi này, nhà đầu tư cần phân tích một loạt dữ liệu cơ bản của doanh nghiệp (lợi nhuận, doanh thu và tài sản) và giá trị thanh khoản – doanh nghiệp này có giá bao nhiêu nếu nó được bán lại khi phá sản. Giá trị thanh khoản không bao gồm thương hiệu của doanh nghiệp.

Khi tính xong các giá trị này, Buffett so sánh với vốn hoá hiện tại của doanh nghiệp. Nếu giá trị theo tính toán của ông cao hơn vốn hoá thị trường ít nhất 25% thì đó chính là doanh nghiệp đáng được ông đầu tư. Nghe có vẻ dễ dàng, nhưng toàn bộ bí quyết thành công Warren Buffett lại nằm ở cách ông tính giá trị của những doanh nghiệp trong “tầm ngắm”.(Nguồn: VNE)

Hãng tin BBC của Anh đã liệt kê những câu nói nổi tiếng nhất và một số vụ đầu tư thành công nhất của nhà đầu tư huyền thoại này.

Một số quy tắc của Buffett

- Nguyên tắc số 1: Không bao giờ để mất tiền. Nguyên tắc số 2: Không bao giờ quên nguyên tắc số 1.

- Biết sợ hãi khi kẻ khác tham lam, và biết tham lam khi kẻ khác sợ hãi.

- Sẽ tốt hơn rất nhiều nếu mua một công ty tuyệt vời ở một mức giá vừa phải, thay vì mua một công ty vừa phải với một mức giá tuyệt vời.

- Dù đó là tất (socks) hay cổ phiếu (stocks), thì tôi cũng thích mua thứ hàng chất lượng khi mặt hàng đó giảm giá.

- Giá cả là thứ mà bạn trả. Giá trị là thứ mà bạn nhận.

- Người ta mất cả đời để xây dựng danh tiếng, nhưng để hủy hoại danh tiếng thì chỉ mất 5 phút.

- Sẽ là vô giá nếu trong khủng hoảng, ta vừa có tiền lại vừa có lòng dũng cảm.

- Đừng bao giờ đầu tư vào một lĩnh vực mà bạn không thể hiểu nổi.

- Chỉ mua vào một thứ gì đó nếu bạn chắc chắn là sẽ cảm thấy hoàn toàn yên tâm với thứ đó dù cho thị trường có đóng cửa tới 10 năm.

- Hôm nay, họ được ngồi dưới bóng mát, vì cách đây đã lâu, họ trồng cây.

- Rủi ro đến từ việc bạn không biết mình đang làm gì.

- Nếu bạn thấy không thoải mái nếu nghĩ tới chuyện giữ một thứ gì đó trong 10 năm, thì đừng giữ thứ đó quá 10 phút.

- Nếu một lĩnh vực làm ăn tốt, thì giá cổ phiếu của lĩnh vực đó kiểu gì cũng sẽ lên theo.

- Tôi sẽ chẳng ngại đi tù, nếu như trong phòng giam, tôi có ba người bạn tù biết chơi bài.

- Sự thật về việc con người ta sẽ chất đầy nỗi tham lam, sợ hãi hay điên rồ là có thể đoán trước. Chỉ có hậu quả là không thể lường được.

- Tôi luôn luôn tin mình sẽ trở nên giàu có. Niềm tin đó chưa hề thay đổi dù chỉ trong một tích tắc.

- Tôi mua những bộ vét đắt tiền. Nhưng chúng trông rất rẻ tiền khi tôi mặc lên.

- Tôi chưa bao giờ cố gắng sẽ kiếm tiền ở thị trường chứng khoán. Tôi chỉ làm với suy nghĩ rằng: thị trường sẽ đóng cửa vào ngày mai và sẽ không mở lại trong vòng 5 năm tới.

- Cần 20 năm để xây dựng danh tiếng và cần 5 phút để tiêu hủy nó. Nếu bạn nghĩ về điều đó, bạn sẽ hành động hoàn toàn khác!

- Việc mua một công ty tuyệt với với mức giá vừa phải chắc chắn sẽ tốt hơn rất nhiều mua một công ty vừa phải với một mức giá tuyệt vời.

- Coi sự lên xuống của thị trường như một người bạn hơn là coi chúng là kẻ thù. Hãy kiếm tiền từ sự “điên rồ” và “nực cười” của thị trường hơn là tham gia vào sự “điên rồ” và “nực cười” đó.

- Giá cả là thứ mà bạn phải trả. Giá trị là thứ mà bạn nhận được.

- Rủi ro đến khi bạn không biết mình đang làm gì.

- Nguyên tắc thứ nhất: Không bao giờ để mất tiền. Nguyên tắc thứ hai: Không được quên nguyên tắc thứ nhất.

- Nhà đầu tư của ngày hôm nay sẽ không nên thu lợi nhuận từ sự phát triền của ngày hôm qua.

- Nhà báo càng thông minh thì xã hội càng phát triển.

- Thời gian là bạn của những công ty tốt và là kẻ thù của những công ty xoàng xĩnh.

- Chúng ta thường cảm thấy sợ hãi khi thấy người khác thành công và cảm thấy thành công khi thấy người khác sợ hãi.

- Nếu bạn đang phân vân đang trước quyết định nhận một ai đó, hãy cân nhắc 3 phẩm chất sau: Chính trực, Thông minh và Nhiệt huyết. Nếu thiếu phẩm chất thứ nhất, 2 phẩm chất còn lại sẽ giết chính bạn!

- Hãy đọc thật nhiều!

- Nếu họ muốn tôi giúp đỡ công việc quản lý công ty của họ thì thực sự cả họ và tôi sẽ gặp vấn đề.

- Phố Wall là nơi duy nhất mà những người đi xe Rolls Royce phải nghe lời khuyên từ những người đi tàu điện ngầm.

Kể từ năm 1965 cổ phiếu của công ty Berkshire Hathaway do Warren Buffet sáng lập đã tăng trung bình 21.4% hàng năm, tăng hơn 300% trong vòng 32 năm, gấp đôi doanh thu của hàng Standard & Poor’s 500 cùng kỳ.

Đã có hàng ngàn bài nghiên cứu về sự thành công của Warren Buffett, chủ tịch HĐQT và giám đốc của Berkshire Hathaway. Kể từ năm 1965 cổ phiếu của công ty Berkshire Hathaway do Warren Buffet sáng lập đã tăng trung bình 21.4% hàng năm, tăng hơn 300% trong vòng 32 năm, gấp đôi doanh thu của hàng Standard & Poor’s 500 cùng kỳ. Buffett luôn được coi là nhà đầu tư tinh tường và khôn ngoan nhất trên thị trường chứng khoán cũng như trong làng kinh doanh. Chính vì thế ông được coi là một huyền thoại trong giới đầu tư tuy vậy trong quãng thời gian đầy ánh hào quang của mình, không phải phi vụ đầu tư nào mà Buffett cùng với cộng sự của mình là Charlie Munger cũng tiến hành thành công như mong đợi.

Buffet cũng đã nhiều lần thừa nhận những sai lầm của mình trong những lá thư thường niên mà ông gửi cho các cổ đông. Tuy nhiên có một thất bại mà bạn đọc sẽ không được biết đến bởi vì Buffett thường tránh nói đến lĩnh vực công nghệ – lĩnh vực mà ông thừa nhận rằng ông không am hiểu nhiều lắm. Vào cuối những năm 90, khi những cổ phiếu công nghệ đẩy thị trường chứng khoán lên mức cao kỷ lục của mọi thời đại thì cổ phiếu của Berkshire lại trì trệ không tăng thêm được điểm nào. Ngược lại, sau đó khi mà quả bóng công nghệ phát nổ thì Buffett lại trở lại vị thế “ông hoàng” của mình. Sau đây là 7 sai lầm lớn nhất của Buffett theo các chuyên gia chứng khoán phân tích:

1. General Re

Điều gì đã xảy ra: Công ty tái bảo hiểm General Re được coi là vụ thất bại lớn nhất trong quá trình đầu tư của Buffett kể từ khi ông mua lại hãng này vào năm 1998. Những vấn đề của nó nằm ở hoạt động thương mại và các chứng khoán phái sinh. Buffett nói rằng nếu ông đóng cửa hoạt động chứng khoán của công ty này vào năm 2004 thì có thể tiết kiệm cho Berkshire gần 100 triệu USD. Thua lỗ từ vụ kinh doanh công ty bảo hiểm này đã gây ra ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động kinh doanh của Berkshire và không những thế nó còn làm tổn hại đến danh tiếng của công ty mẹ. 2 giám đốc của General Re đã bị buộc tội gian lận vào năm 2005.

Buffett đã thiệt hại bao nhiêu: Cũng thật khó để xác định chính xác và rõ ràng nhưng Buffett đã mua General Re với giá 23.3 tỷ USD vào năm 1998 và sau đó còn phải chi thêm nhiều nữa để giải quyết những vấn đề rắc rối của nó.

2. Các công ty dệt may

Điều gì đã xảy ra: Buffett nói rằng một trong những lỗi sai đầu tiên của ông là việc mua quyền kiểm soát của Berkshire Hathaway, một công ty sản xuất hàng dệt may vào đầu những năm 1960. May mắn thay sau đó, Buffett đã sớm đa dạng hóa đầu tư vào lĩnh vực bảo hiểm cũng như nhiều lĩnh vực kinh doanh khác bởi tình hình ngành dệt may lúc đó thực sự ảm đạm. Một sai lầm nữa là vào cuối thập niên 70 khi Buffett quyết định mở rộng sản xuất bằng việc mua lại một công ty dệt may khác, Waumbec Mills. Vào năm 1985, Buffett đã quyết định đóng cửa hoạt toàn hoạt động kinh doanh dệt may của Berkshire. Phần lớn vấn đề là do tại thời điểm đó các công ty dệt may nước ngoài đã trả cho công nhân tiền lương ít hơn và có giá cả cạnh tranh hơn.

Buffett đã thiệt hại bao nhiêu : Điều này cũng chưa từng được công bố tuy nhiên cũng phải đặt câu hỏi rằng : Liệu Buffett sẽ tiến xa đến đâu nếu như ông chọn một ngành công nghiệp đầy hứa hẹn cho phi vụ đầu tiên của mình?

Ông đã viết vào năm 1986 như sau: “ Liệu bạn có thể tìm thấy chính mình trên một con thuyền đã bị rò rỉ ? Có lẽ việc dành toàn bộ sức lực để chuyển sang những con tàu mới có vẻ có ích hơn việc cứu con thuyền đang rò rỉ ấy”.

3. Fannie Mae

Điều gì đã xảy ra? Vào năm 1988, Buffet quyết định mua 30 triệu cổ phiếu của Fannie Mae – Hiệp Hội Thế Chấp Liên Bang ( Federal National Mortgage Association). Đây là một phi vụ trị giá từ 350 tỷ -400 triệu USD. Tuy nhiên, ngay sau khi ông bắt đầu việc mua vào, giá cổ phiếu của hiệp hội này đã giảm xuống và ông đã phải bán tống bán tháo cổ phiếu đã mua. Trớ trêu thay, ngay sau đó giá cổ phiếu lại tiếp tục tăng và Buffett đã ước mình cứ kiên định ngay từ đầu.
Buffet đã thiệt hại bao nhiêu: Khoảng 1.4 tỷ USD.

Ông nói rằng: “ Thông thường, phần lớn sai lầm của chúng ta chính là sự thiếu sót chứ không phải là commission. Bạn không thể nhìn thấy những sai sót này nhưng sự vô hình của chúng không giúp chúng ta giảm chi phí”.

4. Dexter Shoe

Điều gì đã xảy ra: Khi Berkshire Hathaway mua Dexter Shoe vào năm 1993, Buffett gọi đó là một trong những công ty được quản lý tốt nhất bởi Charlie Munger mà tôi đã từng được biết tới trong lịch sử kinh doanh”. Vào năm 2001, những công ty sản xuất giày dép của Berkshire đã bị ảnh hưởng bởi sự thua lỗ của Dexter. Vấn đề nằm ở chỗ, phần lớn giày dép của Dexter được sản xuất tại Mỹ, chính điều này đã làm cho lợi thế cạnh tranh của nó kém đi khi giá cả quá cao so với những loại giày dép khác được sản xuất ở nước ngoài với chi phí nhân công thấp.

Buffett đã thiệt hại bao nhiêu: Sự hối hận lớn nhất của Buffett là đã dùng 25.203 cổ phiếu của Berkshire Hathaway để thực hiện vụ mua bán này, tương đường với hơn 2.7 tỷ USD nếu tính theo giá cổ phiếu hiện thời.

5. Wal-Mart

Trường hợp này có vẻ còn nhiều tranh cãi. Kế hoạch của Wal-Mart nhằm đẩy mạnh giá cổ phiếu đang đi xuống có thể chứng tỏ rằng Buffett đã đúng. Berkshire đã mua gần 20 triệu cổ phiếu của nhà bán lẻ lớn nhất thế giới này vào năm 2005 với giá trung bình gần 47$/cổ phiếu. Vào giữa năm 2007, cổ phiếu của Wal-Mart đã tăng lên 48$, mang lại cho Buffett 2% doanh thu trên số vốn đầu tư của mình. Thế nhưng trong vòng 18 tháng qua, cổ phiếu của S&P 500 đã tăng gần 21%.

Buffett đã thiệt hại bao nhiêu: Phi vụ đầu tư vào Wal-Mart đã mang lại cho Buffett khoảng 20 triệu USD thế nhưng nếu như ông đầu tư khoản vốn 942 triệu USD tương tự vào quỹ S&P 500 thì ông có thể thu về khoảng 195 triệu USD

6. US Airways

Điều gì đã xảy ra: Khi ông dùng 358 triệu USD để mua cổ phiếu ưu đãi của hãng US Airways vào năm 1989, Buffett nói rằng ông đã bị đánh lừa bởi lịch sử làm ăn có lãi lâu dài của hãng này. Ông đã không xem xét kỹ cơ cấu định giá quá cao của hãng hàng không này. Từ năm 1990 đến năm 1994, hãng này đã phải đối mặt với rất nhiều đối thủ cạnh tranh và bị thua lỗ 2.4 tỷ USD. Sau đó, khi hãng hàng không này phục hổi vào giữa những năm 1990, Buffett nói rằng ông đã cố gắng bán hết số cổ phiếu này nhanh chóng nhưng đã bị thất bại một cách may mắn.

Buffett đã thiệt hại bao nhiêu: Từ năm 1990 đến năm 1994, khoản đầu tư trị giá 358 triệu USD của Buffett đã thực sự không còn một xu nào. Mặc dù sau đó, ông cũng đã lấy lại được nó. Buffett đã thừa nhận rằng : “ Phân tích tình hình hoạt động kinh doanh của tôi trọng vụ US Airways thực sự vừa thiển cận vừa đầy rẫy sai sót”.

7. Những con tem Blue Chip

Điều gì đã xảy ra: 40 năm trước đây, các doanh nghiệp thường dành cho khách hàng của mình một món quà đó chính là những con tem, cái mà hàng nghìn người Mỹ vẫn thường xuyên sưu tập và sau đó bán lại để lấy tiền. Buffett và Munger- cộng sự của ông đã nhìn thấy tương lai đầy hấp dẫn của ý tưởng này và dần dần tăng tỷ lệ cổ phiếu của Blue Chip Stamps trong tài khoản đầu tư của mình. Vào năm 1970, khi Berkshire lần đầu mua cổ phiếu của Blue Chip, nó đã thu được doanh thu 126 triệu USD và bán ra 60 triệu con tem.

Mặc dù sau đó, ý tường “quà tặng dành cho khách hàng” đã được các công ty thẻ tín dụng và các hãng hàng không sử dụng thì những con tem này chỉ sống được vào những năm 1970. Vào năm 1980, doanh số của công ty Blue Chip Stamps là 19,4 triệu USD và năm 2006, công ty này chỉ đem lại cho Berkshire 25,920 triệu USD.

Buffett đã thiệt hại bao nhiêu: Doanh số của Blue Chip đã giảm 99.97% từ năm 1970 tính đến năm 2006.Khi bạn nhận ra rằng bạn đã phạm phải sai lầm, bạn sẽ làm gì tiếp theo. Những gì mà ta đã nghiên cứu ở trên về những thất bại lớn nhất trong cuộc đời đầu tư của Buffett cho thấy rằng đôi khi việc cắt lỗ ngay lập tức là rất cần thiết. Ông đã đóng cửa một công ty dệt may thua lỗ và tránh được một thiệt hại lớn cho Berkshire song thường thì Buffett lại “dính” với những sai sót đó như vụ hãng hàng không US Airways, ông vẫn giữ lại cổ phiếu của nó để sau đó số tiền bỏ ra tưởng như mất trắng lại được phục hồi. Những rủi ro trong lĩnh vực đầu tư chứng khoán là không thể tránh khỏi song điều quan trọng là bạn phải lựa chọn một nhà quản lý quỹ tốt. Hãy nhớ rằng khi bạn chọn ai đó hay một công ty nào đó nắm giữ tiền của bạn thì người đó phải là người biết thừa nhận những sai lầm và luôn khiêm tốn về những thành công đạt được. Buffet là người như vậy.

(Theo BusinessWeek)

Theo ông, những lỗi sau sẽ khiến nguồn vốn của các nhà đầu tư chứng khoán bị “hao hụt” đáng kể.

Tích lũy các khoản nợ trong thẻ tín dụng

Nhiều nhà đầu tư thường không chú ý đến các khoản nợ tín dụng vì cho rằng, khoản tiền này không đáng kể. Trên thực tế, mỗi ngày số tiền lãi càng tăng. Nó sẽ khiến khoản nợ của bạn gia tăng theo cấp số nhân. Warren Buffett gọi đây là hình thức “đầu tư ngược”.

Trả quá nhiều cho các khoản tiền hoa hồng

Không ít người “dốc hầu bao” cho các nhà môi giới. Ông Buffett cho rằng, không nên chi quá 2% hoa hồng cho mỗi thương vụ làm ăn. Ví dụ, nếu bạn mua 500 USD cổ phiếu, bạn chỉ nên trả 10 USD hoa hồng.

Quá tự tin vào khả năng của bản thân

Đây là một tâm lý phổ biến vì bản chất của con người là tránh thừa nhận sai sót, hay thất bại. Dù giá cổ phiếu đang giảm, nhà đầu tư vẫn cứ khăng khăng mình đúng và không chịu bán để chặn lỗ. Họ nghĩ rằng khi chưa bán, chưa thể gọi là lỗ và tâm lý con người không ai muốn hiện thực hóa khoản lỗ của mình. Ngược lại, nhiều nhà đầu tư cũng gặp sai lầm khi có tâm lý muốn bán sớm vì thấy cổ phiếu lên giá, dù tiềm năng tăng của cổ phiếu này vẫn còn.

Warren Buffett nhận định, nhà đầu tư thường gán lỗ cho những lý do khách quan, còn lãi là do sự tài giỏi của họ. “Nhà đầu tư giỏi phải biết bỏ cái tôi ra khỏi quá trình mua bán, phải định trước mức mua hay bán để thực hiện chứ không để tình cảm xen vào”, ông Buffet nói.

Nắm giữ toàn cổ phiếu
Nhà đầu tư mới thường muốn dùng hết tiền để mua và giữ cổ phiếu trong tài khoản, bất kể thị trường đang trong giai đoạn chưa biết lên hay xuống. Điều này đặc biệt bất lợi nếu thị trường đang trong giai đoạn đi xuống vì nếu không duy trì tỷ lệ tiền mặt hợp lý, họ sẽ không có cơ hội mua cổ phiếu ở mức thấp hơn.

Không đa dạng hóa

Một trong những sai lầm thường thấy là bỏ hết tiền đầu tư vào một hay hai loại cổ phiếu. Bằng cách đa dạng hóa danh mục đầu tư, có thể bù trừ rủi ro ở ngành này bằng cổ phiếu của ngành khác.

Theo Warren Buffett, thực tế rất nhiều nhà đầu tư thỏa mãn với một hai loại cổ phiếu mình thích. Lúc các đại công ty làm ăn gian dối sụp đổ, nhiều người phá sản theo vì để hết tiền dành dụm cho riêng một loại cổ phiếu. Đa dạng hóa còn có nghĩa nên dành tiền cho các loại chứng khoán khác, ngoài cổ phiếu như trái phiếu.

Quá nôn nóng để thu hồi vốn

Ông Buffet cho rằng, mục đích của đầu tư chắc chắn là vì các khoản lãi. Tuy nhiên, nhiều người lại quá nhanh nhạy trong việc thu về những lợi ích cho mình. Ví dụ, khi cổ phiếu trước đó thua lỗ và có dấu hiệu hồi phục, nhiều nhà đầu tư lại bán nó quá nhanh để chỉ thu về được một khoản lãi nhỏ, hoặc thậm chí không có chút lãi nào. Quá nôn nóng thu hồi vốn, các nhà đầu tư đã loại bỏ cơ hội thu được lợi nhuận cao hơn.

Điều đáng nói là dù giàu “nứt đố đổ vách”, nhưng không giống như nhiều tay trọc phú hợm hĩnh, ông Buffett lại vô cùng giản dị và hòa đồng. Dưới đây là bản danh sách do CNBC tiết lộ.

- Warren Buffett lần đầu tiên mua cổ phiếu ở tuổi 11, và đến giờ thì ông vô cùng tiếc nuối vì mình đã khởi đầu quá muộn.

- Ông mua một trang trại nhỏ ở tuổi 14 bằng tiền tiết kiệm từ việc giao báo.

- Cho đến giờ ông vẫn sống trong ngôi nhà nhỏ ba phòng tại Omaha (bang Nebraska) đã mua 50 năm trước đây. Warren Buffett cho biết ông có tất cả mọi thứ ông cần trong căn nhà đó. Ngôi nhà của ông không hề có hàng rào bao quanh.

- Ông luôn tự lái ôtô và không hề có nhân viên an ninh bảo vệ.

- Ông không bao giờ đi ra nước ngoài bằng máy bay riêng, cho dù ông sở hữu công ty cung cấp dịch vụ bay cá nhân lớn nhất thế giới.

- Công ty Berkshire Hathaway của ông sở hữu 63 công ty con. Một năm, ông viết một bức thư cho mỗi tổng giám đốc các công ty này và giao kế hoạch cả năm cho họ.

- Ông không bao giờ mở cuộc họp hay gọi điện cho tổng giám đốc các công ty thường xuyên. Ông chỉ đặt ra hai qui định cho họ. Qui định 1: Đừng bao giờ làm cổ đông công ty mất tiền. Qui định 2: Đừng bao giờ quên qui định 1.

- Ông không bao giờ giao lưu với tầng lớp thượng lưu. Khi về nhà, ông giải trí bằng cách ngồi ăn bỏng ngô và xem tivi.

- Bill Gates, người giàu nhất thế giới, gặp ông năm năm trước. Ban đầu Bill Gates không nghĩ rằng cả hai có điểm gì tương đồng, do đó chỉ sắp xếp cuộc gặp có nửa giờ. Nhưng khi họ gặp nhau, cuộc gặp kéo dài tới mười giờ. Sau đó, Bill Gates trở thành một người bạn thân thiết của Warren Buffett.

- Warren Buffett không hề mang điện thoại di động, cũng chẳng có máy vi tính trên bàn làm việc.

Nhìn lại kinh nghiệm cuộc đời mình, Warren Buffett đã đưa ra nhiều lời khuyên đáng giá dành cho giới trẻ:

- Tránh xa thẻ tín dụng và đầu tư vào bản thân.

- Tiền không làm nên con người, mà con người làm ra tiền.

- Hãy sống một cuộc sống giản dị như chính bạn.

- Đừng làm những gì người ta nói. Hãy lắng nghe họ, nhưng hãy làm những điều mà bạn cảm thấy hài lòng.

- Đừng phát cuồng vì hàng hiệu. Hãy mặc loại quần áo mà bạn cảm thấy thoải mái.

- Đừng phí tiền cho những thứ không cần thiết. Hãy chi tiêu thật hợp lý.

- Cuối cùng, cuộc sống là của bạn. Tại sao lại để cho người khác cơ hội kiểm soát cuộc đời bạn?

Nguyên tắc sóng Elliott là một trong những công cụ phân tích kỹ thuật mà một số nhà kinh doanh chứng khoán dùng để phân tích những xu hướng giá trong các thị trường tài chánh. “Cha đẻ” của nguyên tắc này là Ông Ralph Nelson Elliott (1871-1948). Nghề chính của ông là kế tóan và ông đã nghiên cứu và phát triển ra nguyên tắc này vào những năm 30 của thế kỷ trước.

Theo ông Elliott, sự thay đổi của giá cả sẽ tạo ra những cơn sóng, như hình vẽ. Trong đó một cơn sóng cơ bản sẽ có 5 cơn sóng “chủ” và 3 cơn sóng điều chỉnh. Trong 5 con sóng chủ thì sóng số 1, 3 và số 5 gọi là sóng “chủ và động”, và sóng 2, 4 gọi là sóng “chủ và điều chỉnh”. 2 con sóng điểu chỉnh được gọi là sóng A,B, C.

Trong mỗi một con sóng như vậy lại có những con sóng nhỏ và cũng tuân theo quy luật của lý thuyết Elliot. Một đợt sóng chủ hòan chỉnh sẽ có 89 sóng và đợt sóng điều chỉnh hòan chỉnh sẽ có 55 sóng.

Tùy theo thời gian độ lớn của sóng sẽ được phân theo thứ tự sau

• Grant Supercycle: sóng kéo dài nhiều thập kỹ, đôi khi cả thế kỹ
• Supercycle: kéo dài từ vài năm đến vài thập kỹ
• Cycle: kéo dài từ 1 đến vài năm
• Primary: kéo dài từ vài tháng đến vài năm
• Intermediate: kéo dài từ vài từ tuần đến vài tháng
• Minor: kéo dài trong vài tuần
• Minute: Kéo dài trong vài ngày
• Minuette: Kéo dài trong vài giờ.
• Subminutte: Kéo dài trong vài phút.

Dãy số Fibonacci

Dãy số do nhà tóan học người Ý Leonardo Fibonacci (1175-1250) phát minh ra. Bắt đầu là số 0 và số 1, sau đó là những số kế tiếp được tạo ra bằng cách công 2 số đứng trước. Ví dụ 1 = 1+0, 5 = 3+2, 34=21+13. Điều kỳ diệu hơn là cứ lấy số lớn chia cho số nhỏ hơn một bậc , ví dụ 89/55 ta sẽ được 1.618; lấy số nhỏ chia cho số lớn hơn 1 bậc, ví dụ 21/34 ta sẻ được 0.6180, lấy số nhỏ chia cho số lớn hơn 2 bậc, ví dụ 13/34 ta sẽ được 0.382.

Tất cả các con số thuộc dãy số Fibonacci 0, 1, 1, 2, 3, 5, 8 …và các con số 0.618 và 0.382, trong đó đặc biệt nhất là con số được mệnh danh là “tỷ lệ vàng” 1.618  – xuất hiện rất nhiều trong tự nhiên, trong cơ thề con người, trong vũ trụ, trong kiến trúc, xây dựng.

Quan trọng hơn đối với chúng ta những nhà đầu tư, kinh doanh chứng khoán, những con số “đầy ma lực trên” bên trên xuất hiên ngay trong thị truờng tài chánh, nhất là những biến động về giá cả.

Ralph Nelson Elliott khẳng định rằng ông nghiên cứu và phát mình ra lý thuyết sóng truớc khi biết Fibonacci nhưng những con số trùng hợp đến kỳ lại: 5 sóng chủ, 3 sóng điều chỉnh, 89  sóng chủ, 55 sóng điều chỉnh cũng như tỷ lệ giá của các con sóng luôn ở chung quanh các tỷ lệ vàng 0.618, 1.618, 0.328. Do đó có một giá thuyết khác cho rằng Ông Elliott đã ứng dụng những con số Fibonacci vào lý thuyết của mình.

Một dãy sóng 5-3 điển hình trong thị truờng tăng trường “bò húc”

Dưới đây là phân tích một con sóng 5-3 điển hình của thị trường trong giai đọan tăng trưởng – “bò húc”. Cũng con sóng 5-3 này trong Thị trường suy thóai – “gấu ngủ” sẽ được vẽ hòan tòan ngược lại.

Sóng chủ số 1. Đợt sóng đầu tiên này là có điểm xuất phát từ thị truờng con gấu (suy thóai), do đó sóng 1 ít khi được nhận biết ngay từ đầu. Lúc này  thông tin cơ bản về các công ty niêm uớc vẫn đang là thông tin tiêu cực. Chiều hướng của thị trường trước khi sóng 1 xảy ra chủ yếu vẫn là thị truờng suy thoái. Những nhà phân tích cơ bản vẫn đang tiếp tục điều chỉnh thu nhập kỳ vọng thấp xuống so với dự kiến. Khối lương giao dịch có tăng chút ít theo chiều hướng giá tăng. Tuy vậy việc tăng này là không đáng kể. Do đó nhiều nhà phân tích kỹ thuật không nhận ra sự có mặt của đợt sóng số 1 này.

Sóng chủ  số 2. Sóng chủ 2 sẽ điều chỉnh sóng 1, nhưng điểm thấp nhất của sóng 2 không bao giờ vượt qua điểm xuất phát đầu tiên của sóng 1. Tin tức dành cho thị trường vẫn chưa khả quan. Thị trường đi xuống ở cuối sóng 2 để thực hiện việc “kiểm tra” độ thấp của thị trường. Những người theo phái con gấu vẫn đang tin rằng thị trường con gấu vẫn đang ngự trị. Khối lượng giao dịch sẽ ít hơn đợt sóng 1. Giá sẽ được điều chỉnh giảm và thuờng nằm trong khoảng 0.382 đến 0.618 của mức cao nhất của sóng 1.

Sóng chủ số 3. Thông thường đây là sóng lớn nhất và mạnh mẽ nhất của xu hướng lên giá. Ngay đầu sóng 3, thị trường vẫn còn nhận những thông tin tiêu cực vì vậy có nhiều nhà kinh doanh không kịp chuẩn bị để mua vào. Khi sóng 3 đang ở lưng chừng, thị trường bắt đầu nhận những thông tin cơ bản tích cực và những nhà phân tích cơ bản bắt đầu điều chỉnh thu nhập kỳ vọng. Mặc dù có những đợt điều chỉnh nho nhỏ trong lòng của sóng 3, giá của sóng 3 tăng lên với tốc độ khá nhanh. Điểm cao nhất của sóng 3 thường cao hơn điểm cao nhất của sóng 1 với tỷ lệ 1,618:1

Sóng chủ số 4. Đây thật sự là một con sóng điều chỉnh. Giá có khuynh hướng đi xuống và đôi khi có thể răng cưa kéo dài. Sóng 4 thường sẽ điều chỉnh sóng 3 với mức 0.382 – 0.618 của sóng 3. Khối lượng giao dịch của sóng 4 thấp hơn của sóng 3. Đây là thời điểm để mua vào nếu như nhà kinh doanh nhận biết được tiềm năng tiếp diễn liền sau đó của con sóng 5. Tuy vậy việc nhận biết điểm dừng của sóng 4 là một trong những khó khăn của các nhà phân tích kỹ thuật trường phái sóng Elliot.

Sóng chủ số  5. Đây là đợt sóng cuối cùng của 5 con sóng “chủ”. Thông tin tích cực tràn lan khắp thị trường và ai cũng tin rằng thị trường đang ở trong thế bò húc. Khối lượng giao dịch của sóng 5 khá lớn , tuy vậy thông thường vẫn nhỏ hơn sóng 3. Điều đáng nói là những nhà kinh doanh “không chuyên nghiệp” thường mua vào ở những điểm gần cuối sóng 5. Vào cuối con sóng 5, thị trường nhanh chóng chuyển hướng.

Sóng điều chỉnh A. Sóng này bắt đầu cho đợt sóng điều chỉnh A,B,C. Trong thời gian diễn ra sóng A, thông tin cơ bản vẫn đang rất lạc quan. Mặc dù giá xuống, nhưng phần đông các nhà kinh doanh vẫn cho rằng thị trường đang trong thế bò húc. Khối lượng giao dịch tăng trưởng khá đều đặn theo con sóng A.

Sóng điều chỉnh B. Giá tăng trở lại và với mức cao hơn so với điểm cuối sóng A. Sóng B được xem là điểm kéo dài của thị trường bò húc. Đối với những người theo trường phái phân tích kỹ thuật cổ điển, điểm B chính là vai phải của đồ thị Đầu và Vai ngược. Khối lượng giao dịch của sóng B thường thấp hơn của sóng A. Vào lúc này, những thông tin cơ bản của các công ty không có những điểm tích cực mới, thế nhưng cũng chưa chuyển hẳn qua tiêu cực.

Sóng điều chỉnh C. Giá có khuynh hương giảm nhanh hơn các đợt sóng trước. Khối luợng giao dịch tăng. Hầu như tất cả mọi nhà kinh doanh, đầu tư đều nhận thấy rõ sự ngự trị của “gấu ngủ”  trên thị trường, chậm nhất là trong đợt sóng nhỏ thứ 3 của sóng C.  Sóng C thường lớn như sóng A. Điểm thấp nhất của sóng C ít nhất bằng điểm thấp nhất của sóng A nhân với 1.618.

Thay cho lời kết:

Tuy Lý thuyết sóng Elliott kết hợp với dãy số Fibonacci bị một số chỉ trích phê bình, nó vẫn được rất nhiều nhà nghiên cứu và kinh doanh các sản phẩm tài chánh cổ vũ và sử dụng trong việc phân tích giá. Và ngày nó càng trở nên phổ biến vì sự chính xác đôi khi đến bất ngờ của nó. Trong hội thảo đầu tư tài chánh châu Á, ngày 26/7/2007 tại Thành Phố Hồ Chí Minh, ông Joe DiNapoli, một chuyên gia về kỹ thuật Fibonacci đã chứng minh rằng trong năm v ừa rồi, có hai con sóng của VNIndex đã theo đúng các con số Fibonacci. Dĩ nhiên chúng ta có thể tìm ra thêm nhiều chứng cớ xác thực của VNIndex cho “lý thuyết sóng Elliott kết hợp với Fibonacci”.  Điều đó cũng giống như nhiều dụng cụ phân tích kỹ thuật khác: khá chính xác khi chứng minh quá khứ, nhưng chính xác “vừa phải” khi dự đoán tương lai. Do đó khi xử dụng lý thuyết trên cũng như bất cứ phương pháp/dụng cụ phân tích kỹ  thuật nào khác, chúng ta phải hết sức thận trọng, sáng suốt và quan trọng hơn hết là chuẩn bị chấp nhận một mức độ  rủi ro nhất định.

Ichimoku Kinko Hyo được dùng để chỉ xu hướng thị trường, những vùng hỗ trợ, kháng cự và chỉ ra dấu hiệu mua/bán. Thích hợp cho đồ thị weekly và daily.
Đám mây ở vùng giữa đường Senkou Span A và Senkou Span B, chúng được dùng để chỉ ra mức hỗ trợ và kháng cự. Nếu giá nằm trên đường Senkou Span, đường gần nhất là mức hỗ trợ đầu tiên và đường Senkou Span khác trở thành đường hỗ trợ thứ hai.Ngược lại, nếu giá nằm dưới đường Senkou Span, đường gần nhất là đường kháng cự thứ nhất, đường còn lại trở thành đường kháng cự thứ hai.
Nếu đường Chinkou Span cắt trên đồ thị giá chỉ ra dấu hiệu mua, nếu đường Chinkou Span cắt dưới đồ thị giá thì chỉ ra dấu hiệu bán
Đường Kijun-sen được dùng để chỉ ra động lực của thị trường, nếu đồ thị giá nằm trên đường Kijun-sen thì giá sẽ tiếp tục tăng. Ngoài ra, Kijun-sen còn chỉ ra dấu hiệu mua-bán. Dấu hiệu mua xuất hiện khi đường Tenkan-sen cắt đường Kijun-sen hướng lên. Dấu hiệu bán xuất hiện khi đường Tenkan-sen cắt đường Kijun-sen hướng xuống.

Ichimoku sử dụng 3 phiên chủ yếu theo chuẩn: 9, 26 và 52. Khi xưa Ichimoku được tạo ra (vào năm 1930) lúc đó 1 tuần giao dịch 6 ngày và chuẩn được chọn tương ứng là: 1tuần rưỡi, 1 tháng và 2 tháng. Nhưng bây giờ 1 tuần hiện chỉ giao dịch có 5 ngày thì chuẩn được chọn thay đổi tương ứng là: 7, 22 và 44 phiên.

Diễn giải:

Như chúng ta đã thấy, theo công thức tính tóan Ichimoku thì nó là 1 thể đơn giản của đường trung bình (Moving Average). Và cũng giống như đường trung bình, những tín hiệu mua bán được xác định qua kỹ thuật giao cắt giữa các đường: Tính hiệu tăng giá (bullish) khi Tenkan-Sen cắt Kijun-Sen từ dưới lên. Ngược lại tính hiệu giảm giá (bearish) khi Tekan-Sen cắt Kijun-Sen từ trên xuống.

Ngòai ra, có những vùng biểu hiện cường độ khác nhau cho tín hiệu mua và bán của đồ thị Ichimoku. Nếu có 1 tín hiệu tăng giá được xác định bởi kỹ thuật giao cắt (tín hiệu cắt tăng giá) thì tại thời điểm đó đường giá phải nằm trên đám mây Kumo đây là 1 tín hiệu mua khá chắc chắn (rất mạnh). Trái lại nếu có 1 tín hiệu cắt giảm giá tại thời điểm đó đường giá nằm dưới đám mây Kumo thì đây là tín hiệu bán rất mạnh. Thứ 2 là 1 tín hiệu mua bán bình thường xày ra nếu đường giá nằm lân cận với đám mây Kumo và khi đường giá nằm trong đám mây Kumo này. Thứ 3 là 1 tín hiệu yếu xuất hiện nếu có 1 tín hiệu cắt tăng giá xuất hiện trong khi đó đường giá nằm phía dưới đám mây Kumo . Một cách khác 1 tín hiệu yếu xảy ra nếu có 1 tín hiệu cắt giảm giá xuất hiện trong khi đó đường giá nằm trên Kumo.

Một chú ý đáng quan tâm là kỹ thuật đồ thị Ichimoku chỉ ra sự gắn bó giữa mức hỗ trợ (support) và mức kháng cự (resistance). Đây là những mức có thể dự báo trước xu hướng nhờ công cụ Kumo. Kumo có thể sử dụng để nhận diện xu hướng phổ biến của thị trường. Nếu đường giá nằm trên Kumo và xu hướng phổ biến sẽ nói rằng thị trường sẽ tăng. Và nếu đường giá nằm dưới Kumo thì xu hướng phổ biến sẽ là giảm.

Phần cốt lõi của kỹ thuật Ichimoku là Chikou Span. Đây là đường được sử dụng để đo cường độ tín hiệu mua và bán. Nếu Chikou Span nằm dưới đường giá và tín hiệu bán xảy ra thì khi đó cường độ bán của thị trường là rất lớn. Nếu không nó sẽ là 1 tín hiệu yếu. Ngược lại nếu tín hiệu mua xầy ra và Chikou Span nằm trên đường giá thì khi đó thị trường sẽ tăng (upside). Nếu không nó sẽ là 1 tín hiệu mua yếu. Đây là 1 chỉ báo tổng hợp để hình thành các tín hiệu khác.

Ứng dụng:

Phần lớn Phân tích kỹ thuật truyền thống dựa vào giá mở cửa, cao nhất, thấp nhất, đóng cửa và đường trung bình giá. Mặt khác cũng có thể sử dụng sự giao động của đường giá trong khi những số Fibonacci có 1 tỉ lệ cố định. Nhưng cùng cho 1 kết quả chung là mức hỗ trợ và kháng cự luôn được thể hiện như 1 điểm hoặc 1 đường.
Với đồ thị Ichimoku thì Kumo là mức hỗ trợ hay kháng cự khá vững chắc và nó còn có thể sử dụng để tiên đóan trước các mức được hình thành trong tương lai. Vì vậy nó rất quan trọng với mức hỗ trợ/kháng cự thông qua sự xuất hiện của Kumo là những đám mây nhấp nhô.

Thế giới đã biết nhiều về tỉ phú Warren Buffett, người được mệnh danh là thiên tài kinh doanh, người bất khả chiến bại trên thương trường và là một tấm gương cho bất kỳ ai muốn dấn thân vào con đường làm giàu. Nhưng không mấy ai biết được còn vài bí mật ẩn chứa phía sau hình mẫu lý tưởng đó.

Trong cuốn sách mới dày 960 trang có tiêu đề “The Snowball: Warren Buffett and the Business of Life”, tác giả Alice Schroeder lần đầu tiên tiết lộ cho cả thế giới biết rằng ngoài những thành tích ấn tượng mà cả cuộc đời của Warren Buffett đã đạt được, còn có cả một số sai lầm, thiếu sót và cả những bí mật sâu kín của người giàu nhất nhì thế giới này.

Buffett thừa nhận khi còn bé mình là một đứa trẻ ngỗ nghịch. Chính bản thân ông cũng thừa nhận: “Vào năm 12 tuổi, sau khi cha tôi được bầu làm đại biểu Quốc hội, gia đình tôi chuyển từ Omaha, Nebraska lên Washington D.C. Chính trong giai đoạn này, tôi đã giao du với những người xấu và làm những việc không nên làm. Tôi luôn chống đối và nổi loạn”.

Ở trường, Buffett cũng chỉ được xếp vào loại có học lực “làng nhàng”. Không những thế, Buffett còn từng ăn cắp đồ trong cửa hàng Sears và bỏ nhà đi bụi. Đây có lẽ là những điều ít ai ngờ nhất về tỉ phú giàu nhất nhì thế giới này.

Dù học hành chật vật ở trường, nhưng Buffett lại tỏ ra rất nhạy bén trong kinh doanh. Năm 1940, Buffett học lớp 10 nhưng đã biết đi làm thêm để kiếm tiền bằng nghề giao báo. Ông tiết kiệm được hơn 2.000 USD – một số tiền rất lớn vào lúc đó. Buffett quyết định bỏ ra 1.200 USD để mua một trang trại rộng 40 mẫu ở quê nhà Nebraska dù mình đang sống ở Washington và cũng chẳng có hứng thú gì với công việc đồng áng.

Buffett nghĩ ra cách thuê một tá điền thay mình chăm sóc đất đai ở nông trại. Đến khi là sinh viên năm thứ hai, Buffett tự hào giới thiệu: “Tôi là Warren Buffett đến từ Nebraska. Tôi có thuê một tá điền”.

Năm 19 tuổi, Buffett đã nộp hồ sơ vào Trường đại học Harvard nhưng bị từ chối. Trong lúc tìm một trường khác để đầu quân, Buffett phát hiện ra Benjamin Graham – người ông rất ái mộ trong lĩnh vực đầu tư – đang dạy tại Trường Columbia nên năm 1950, Buffett về Trường Columbia và khởi đầu mối quan hệ tốt đẹp và bền vững với Graham.

Hiện nay, giá cổ phiếu của Tập đoàn Đầu tư quốc tế Berkshire Hathaway có giá xấp xỉ 140.000 USD/cổ phiếu. Không ai biết được rằng vào những năm 60 của thế kỷ trước, Buffett, khi đó đang là cổ đông của tập đoàn này, từng có ý định bán cổ phần với giá rẻ mạt là 11,5 USD/cổ phiếu.

Nếu Chủ tịch Tập đoàn Berkshire Hathaway thời bấy giờ không kỳ kèo mặc cả thêm 12 xen/cổ phiếu thì có lẽ thương vụ này đã thành công và Buffett không có cơ hội tỏa sáng với tập đoàn này. Thay vì bán hết cổ phần, Buffett quay sang thu mua phần lớn cổ phiếu và “đá” vị chủ tịch này ra khỏi Berkshire Hathaway.

Năm 1941, Buffett đã tuyên bố mình sẽ là tỉ phú vào năm 35 tuổi. Ông đã sớm đạt được mục tiêu và không dừng lại với điều đó. Tại một bữa tiệc tối mà Buffett đến tham dự, chủ nhân hỏi cả bàn: Điều gì là quan trọng nhất trong thành công của bạn? Buffett trả lời: “Tập trung”.

Đáng chú ý là một vị khách nữa tại bàn tiệc cũng có cùng câu trả lời tương tự, đó là Bill Gates, người Mỹ duy nhất giàu hơn Buffett thời bấy giờ.

Với tổng giá trị tài sản hơn 50 tỉ USD, Buffett được xem như một người hầu như chỉ có những lựa chọn đúng. Thực ra, ông cũng đã phải nếm mùi thất bại. Vào cuối thập niên 80, Buffett đã đầu tư vào Công ty Hàng không US Air.

Không lâu sau, cổ phiếu của công ty này giảm mạnh. “Trên bảng, giá cổ phiếu của US Air chỉ toàn màu đỏ. Một thời gian ngắn sau công ty này chính thức phá sản. Trong thương vụ này, Buffett mất nhiều triệu USD. Với người bình thường, chắc chắn đây là một cú ngã ngựa khó lòng gượng dậy nhưng riêng với Buffett – người có tiền tỉ thì con số vài triệu chẳng bõ bèn gì” – Charlie Munger, cánh tay phải của Buffett cho biết.

Buffett là người khá cay nghiệt với con cái và người thân. Ông thường xuyên giữ giao kèo với vợ và con. Nổi bật nhất là vụ đàm phán liên quan đến trọng lượng của cậu con trai cả tên Howie.

Theo Buffett, Howie chỉ nên giữ trọng lượng ở mức 82kg nên nếu vượt quá mức đó thì Howie phải trả cho cha mình 26% lợi nhuận từ công ty do cả hai cha con cùng đứng tên sở hữu. Nếu Howie gầy hơn thì cũng phải trả mức là 22% lợi nhuận.

Vụ “chi li” khác của Buffett xảy ra hồi cuối thập niên 80, em gái của ông là Doris đang đứng trước bờ vực vỡ nợ. Doris cậy nhờ đến anh trai (lúc này đã có trong tay tài sản trị giá hơn 2 tỉ USD), thế nhưng Buffett đã từ chối dù ông có thể viết chi phiếu 2 triệu USD.

Và Warren Buffett cũng từng phải nếm vị đắng của hôn nhân. Người vợ đầu tiên rời xa ông năm 1977 dù khi đó Buffett đã là một người cực kỳ giàu có, với giá trị tài sản lên tới 72 triệu USD. Chính sự thôi thúc luôn tìm kiếm cơ hội đầu tư đã khiến hạnh phúc gia đình ông tan vỡ. “Điều đó đáng lẽ đã không xảy ra. Đó là sai lầm lớn nhất của tôi. Đó hoàn toàn do lỗi của tôi” – Buffett hối hận nói.

Người đồng sự Charles T. Munger của Warren Buffett đã phổ biến bức thư này cho các cổ đông của trong suốt 43 năm họ điều hành công ty. Điều ngạc nhiên là những người có lá thư này đều chuyền tay nhau và chiêm nghiệm nó như một bí kíp kinh doanh quý giá. Bức thư không chỉ chia sẻ các khoản đầu tư chìm của Buffett mà còn tiết lộ sự thông minh tỉnh táo của ông khi ông nhìn ra được sai lầm chết người của các nhà tài phiệt và các chuyên gia tài chính.

Xin trích đoạn những bình luận của Buffett về quản lý và kinh doanh:

Về kinh doanh bảo hiểm: “Việc kinh doanh bảo hiểm của chúng ta – bộ phận chủ chốt của Berkshire – đã có một năm tuyệt vời… Nhưng tiệc cũng đã tàn. Có một điều chắc chắn là lợi nhuận trong lĩnh vực bảo hiểm, bao gồm cả phần của chúng ta, sẽ giảm mạnh trong năm 2008 này. Giá cả giảm, và những khoản mất mát chắc chắn tăng. Cho dù nước Mỹ có trải năm thứ 3 liên tiếp sụt giảm kinh tế, lợi nhuận từ lĩnh vực này có thể sẽ giảm 4% hoặc hơn. Nếu sóng gió nổi lên trong nền kinh tế, kết quả sẽ còn tệ hơn”.

Về các nhà quản lý và phương pháp quản lý: “Hầu hết những viên quản lý (gia nhập Berkshire) không làm việc vì động cơ tài chính. Nhiều người đã bán cho chúng ta công ty của họ với một khoản tiền lớn rồi điều hành nó, đơn giản vì họ thích thế chứ không phải vì họ cần tiền. Tất nhiên là họ mong muốn được trả tiền sòng phẳng nhưng tiền không phải là yếu tố duy nhất khiến họ làm việc hăng hái và hiệu quả.

Mục tiêu phấn đấu ở các CEO của chúng ta không phải là việc giành được vị trí của tôi mà là những chiến lược dài hạn cho công việc kinh doanh của họ. Những quyết định được họ đưa ra từ bây giờ phải được người khác “khắc cốt ghi tâm” mãi mãi. Tôi nghĩ rằng chính cơ cấu quản lý độc đáo và khó lòng bắt chước của chúng ta đã mang lại cho Berkshire một lợi thế thực sự.

Susan tới Công ty Borsheims 25 năm trước và làm nhân viên bán hàng với mức lương 4USD một giờ. Mặc dù cô ấy thiếu kiến thức nền tảng về quản lý, tôi đã không ngần ngại đưa cô lên làm CEO vào năm 1994. Cô ấy thông minh, sắc sảo, yêu thích kinh doanh và thân ái với đồng nghiệp. Những phẩm chất trên có thể đánh bại một người có bằng MBA bất cứ lúc nào… Ngẫu nhiên, cả tôi và Charlie đều không phải là những người coi trọng nền tảng ban đầu. Thay vào đó, chúng tôi tập trung vào khối óc, lòng đam mê công việc và tính chính trực”.

Những nhân tố làm nên một công ty thành công: “Cố nhiên là một công ty lớn phải có một “tường thành” vững chãi để bảo vệ những khoản lợi nhuận khổng lồ trong nguồn vốn đầu tư. Sự năng động của chủ nghĩa tư bản cho phép các đối thủ cạnh tranh có thể tấn công nhiều lần bất cứ thành trì nào đang kiếm được lợi nhuận cao. Do đó, một biện pháp tự vệ khôn ngoan như là công ty chuyển thành nhà sản xuất giá rẻ (GEICO, Costco), bành trướng thành một thương hiệu mạnh toàn cầu (Coca Cola, Gillette, American Express) là yếu tố then chốt của thành công lâu dài. Lịch sử kinh doanh chứng kiến rất nhiều những “Roman Candles”, (ngọn nến La Mã) – những công ty không đủ sức tự vệ và nhanh chóng bị xóa sổ.

Chính tiêu chuẩn vững bền khiến chúng ta phải loại bỏ các công ty đối thủ trong kinh doanh và hướng tới sự thay đổi liên tục và nhanh chóng. Mặc dù “sự hủy diệt đầy sáng tạo” này có lợi với xã hội, nó cũng có những hạn chế nhất định. Một “tường thành” phải được xây dựng lại không ngừng cuối cùng sẽ dẫn tới việc chẳng còn tường thành nữa.

Lưu ý rằng American Express và Wells Fargo cùng được sáng lập bởi Herry Wells và William Fargo, Amex năm 1850 và Wells năm 1852. P&G và Coke lần lượt xuất hiện vào năm 1837 và 1886. Sự khởi đầu không phải là điểm mạnh của chúng ta.

Một CEO xuất sắc là một tài sản quý báu với mọi công ty… Nhưng nếu một công ty đòi hỏi một siêu sao để tạo ra những thành quả vĩ đại, khó lòng mà nói đó là một công ty vĩ đại được”.

Tái đầu tư lợi nhuận: “Chẳng có luật lệ nào buộc bạn phải đầu tư tiền vào lại chỗ bạn vừa kiếm được. Quả thực, đó là một sai lầm thường mắc phải: sự thật là một công ty thành công, thu được nhiều lợi nhuận rồi đầu tư vào tài sản hữu hình, chứ không phải mở rộng quá trình tái đầu tư phần lớn khoản lợi nhuận họ vừa kiếm được với suất sinh lợi cao. Một công ty cần tăng vốn để kích thích tăng trưởng, có thể chứng tỏ đó là một khoản đầu tư thích đáng… Nhưng tốt hơn hết là có một dòng lợi nhuận tăng lên vô hạn, mà hầu như không cần đến nhu cầu lớn về tư bản. Hãy hỏi thử Microsoft hay Google xem.

Loại công ty tệ nhất là công ty tăng trưởng nhanh chóng, đòi hỏi một nguồn vốn khổng lồ để kích thích tăng trưởng, rồi sau đó thu về rất ít hoặc chẳng thu được gì. Hãy liên tưởng tới ngành hàng không. Một lợi thế cạnh tranh vững chãi đã tồn tại kể từ thời anh em nhà Wright. Thực vậy, nếu một nhà đầu tư biết nhìn xa trông rộng xuất hiện tại Kitty Hawk, anh ấy ắt hẳn đã giúp cho người kế nhiệm của mình một đặc ân lớn bằng việc hạ bệ Orville”.

Tiêu chuẩn thành công: “Chúng ta không đánh giá sự phát triển đầu tư của mình bằng việc giá cả thị trường ra sao trong những năm nhất định. Thay vào đó, chúng ta tính toán hiệu quả hoạt động bằng 2 phương pháp vẫn được áp dụng cho các công ty thuộc sở hữu của tập đoàn. Đầu tiên là khoản tăng lợi nhuận, với khả năng kiếm được trong điều kiện cho phép của thị trường. Thứ hai, chủ quan hơn, là “tường thành” của đối thủ – những lợi thế làm cạnh tranh – liệu có được mở rộng hơn mỗi năm?”

Về người kế nhiệm: “Năm ngoái, tôi nói với các bạn là chúng tôi sẽ nhanh chóng hoàn thiện kế hoạch tìm người kế vị cho công việc đầu tư tại Berkshire, và hiện thời chúng tôi chắc chắn đã xác định được 4 ứng cử viên có thể kế tục tôi trong việc quản lý đầu tư. Hiện nay họ đang quản lý những khoản tiền quan trọng, và biểu hiện sự hứng thú đặc biệt với việc tới Berkshire làm việc nếu được mời. Hội đồng biết điểm mạnh của cả 4 người, và kì vọng sẽ thuê được một người hoặc hơn nếu nhu cầu phát sinh. Các ứng viên còn trẻ, khoảng trung niên, có tham vọng và khả năng làm giàu, và đều ao ước được làm việc cho Berkshire vì những lý do trên cả vấn đề tiền bạc.

Tôi đã miễn cưỡng gạt bỏ ý nghĩ mình sẽ tiếp tục điều hành danh mục đầu tư của Berkshire sau khi chết, cũng như từ bỏ hy vọng mang đến cho cụm từ “thinking outside the box” (nghĩ bên ngoài chiếc hộp – suy nghĩ sáng tạo) một ý nghĩa mới”.